Рӯзи байналмилалии ҳифзи кӯдакон ҳамасола 1-уми июн таҷлил гардида, яке аз идҳои фараҳбахш ва муҳим дар бисёр кишварҳои ҷаҳон, аз ҷумла дар Тоҷикистон ба ҳисоб меравад. Ин рӯз ҷомеаро ба зарурати ғамхорӣ нисбат ба насли наврас, ҳифзи ҳуқуқи кӯдакон, фароҳам овардани шароит барои рушди ҳамаҷониба, таҳсил ва зиндагии хушбахтонаи онҳо ҳидоят менамояд.
Дар Тоҷикистони соҳибистиқлол ғамхорӣ ба кӯдакон яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатӣ гардидааст. Пас аз ба даст овардани истиқлол дар соли 1991 кишвар ба ташаккули низоми мустақили ҳифзи иҷтимоӣ, маориф ва ҳифзи саломатии кӯдакон оғоз намуд.
Рӯзи байналмилалии ҳифзи кӯдакон соли 1949 бо қарори Федератсияи байналмилалии демократии занон таъсис дода шудааст. Бори аввал ин ид соли 1950 ҷашн гирифта шуд. Ҳадафи асосии он ҷалби таваҷҷуҳи ҷомеаи ҷаҳонӣ ба мушкилоти кӯдакон, ҳифзи ҳуқуқи онҳо, мубориза бар зидди камбизоатӣ, бемориҳо ва бесаводӣ мебошад.
Барои Тоҷикистон ин ид аҳамияти махсус дорад, зеро кӯдакон ояндаи давлат, неруи зеҳнӣ ва маънавии он мебошанд.
Пас аз ба даст овардани истиқлоли давлатӣ роҳбарияти Тоҷикистон ба масъалаҳои оила ва кӯдак таваҷҷуҳи махсус зоҳир менамояд. Дар кишвар қонунҳо ва барномаҳои давлатӣ қабул гардидаанд, ки ба самтҳои зерин равона шудаанд:
- ҳифзи ҳуқуқи кӯдак;
- рушди низоми маориф;
- ҳифзи саломатии кӯдакон;
- дастгирии ятимон ва кӯдакони оилаҳои камбизоат;
- рушди варзиш ва фарҳанги кӯдакон.
Дар таҳкими сиёсати давлатӣ саҳми махсуси Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон назаррас мебошад, ки борҳо таъкид намудаанд, ки ғамхорӣ ба кӯдакон вазифаи муҳимтарини давлат ва ҷомеа аст.
Дар кишвар Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳуқуқи кӯдак» амал мекунад, инчунин барномаҳо дар ҳамкорӣ бо ЮНИСЕФ ва дигар ташкилотҳои байналмилалӣ амалӣ карда мешаванд.
Ҳамасола 1-уми июн дар шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон ҳамоишҳои идона баргузор мегарданд, аз ҷумла:
- консертҳо ва фестивалҳо;
- мусобиқаҳои варзишӣ;
- озмунҳои расмкашӣ ва эҷодӣ;
- иқдомҳои хайриявӣ;
- боздид аз хонаҳои кӯдакон ва интернатҳо.
Ин ид махсусан дар пойтахти кишвар шаҳри Душанбе бошукӯҳ таҷлил мешавад, ки дар он маҳфилҳои оммавии фарҳангӣ, намоишҳои кӯдакона ва барномаҳои фароғатӣ ташкил карда мешаванд.
Мактабҳо, кӯдакистонҳо, марказҳои фарҳангӣ ва ташкилотҳои ҷамъиятӣ чорабиниҳое баргузор менамоянд, ки ба тарбияи ҳисси ватандӯстӣ, дӯстӣ, эҳтиром ба калонсолон ва муҳаббат ба Ватан равона шудаанд.
Дар фарҳанги тоҷикӣ оила мавқеи муҳим дорад. Падару модарон, омӯзгорон ва ҷомеа барои тарбияи насли наврас масъул мебошанд. Рӯзи ҳифзи кӯдакон бори дигар хотиррасон менамояд, ки ҳар як кӯдак ҳуқуқ дорад ба:
- кӯдакии хушбахтона;
- таҳсил;
- кӯмаки тиббӣ;
- амният;
- меҳру ғамхорӣ.
Танҳо бо кӯшишҳои муштараки давлат, оила ва ҷомеа метавон барои рушди ҳамаҷонибаи кӯдакон шароити мусоид фароҳам овард.
Рӯзи ҳифзи кӯдакон дар Тоҷикистони соҳибистиқлол на танҳо иди шодиву ханда, балки ёдоварӣ аз зарурати ҳифзи ҳуқуқи кӯдак ва таъмини ояндаи арзандаи насли наврас мебошад. Ғамхорӣ ба кӯдакон кафили шукуфоӣ, субот ва рушди бомуваффақияти кишвар аст.
Ояндаи Тоҷикистон аз он вобаста аст, ки кӯдакони имрӯза чӣ гуна ба воя мерасанд – соҳибмаърифат, солим, ватандӯст ва инсондӯст.
Маҳмудов Маҳмуд Юсуфович,
ходими илмии озмоишгоҳи зилзилатобоварии
иншоотҳои гидротехникии Институти геология,
сохтмони ба заминҷунбӣ тобовар ва сейсмологияи
Академия миллии илмҳои Тоҷикистон.
