preloader

интизор шавед...

Форуми илмии байналмилалии «Илмҳои геологии Осиёи Марказӣ - 2026»: Платформаи муҳими ҳамкории илмӣ ва таҳқиқоти минтақавӣ

  • 23-окт-2026
  • 43 дидани саҳифа

Ҳамкории байналмилалӣ дар меҳвари рушди илмҳои геологӣ

23 – уми октябри соли 2026 дар Институти геология, сохтмони ба заминҷунбӣ тобовар ва сейсмологияи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Форуми илмии байналмилалии «Илмҳои геологии Осиёи Марказӣ - 2026» баргузор гардид. Форум ба барарсии масъалаҳои муҳимми геологияи минтақавӣ, омӯзиши равандҳои геодинамикӣ, магматизм ва маъданҳосилшавӣ, инчунин масъалаҳои инженерӣ-геологӣ ва сейсмикӣ бахшида шудааст.

Форум муҳаққиқон, олимон ва намояндагони муассисаҳои илмӣ ва таҳсилоти олии Тоҷикистон ва кишварҳои хориҷиро гирди ҳам оварда, барои мубодилаи натиҷаҳои таҳқиқот, таҷрибаи касбӣ ва андешаҳои илмӣ шароити мусоид фароҳам овард. Мавзуъҳои пешниҳодшуда аҳаммияти назариявӣ ва амалӣ дошта, ба омӯзиши сарватҳои маъданӣ, арзёбии хатарҳои геологӣ, беҳтар намудани усулҳои таҳқиқот ва таҳкими ҳамкории илмӣ дар минтақа равона буданд.

Тибқи барнома, форум бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва англисӣ баргузор гардид. Ин имкон медиҳад, ки натиҷаҳои илмӣ миёни иштирокчиёни кишварҳои гуногун дастрастар гарданд ва робитаҳои касбӣ дар соҳаи илмҳои геологӣ густариш ёбанд.

ҚИСМИ ПЛЕНАРӢ: ТАБОДУЛИ ТАҶРИБА ВА МУАЙЯН НАМУДАНИ САМТҲОИ АФЗАЛИЯТНОК

Дар қисми пленарии форум намояндагони муассисаҳои бонуфузи илмӣ ва таълимӣ бо суханрониҳои ифтитоҳӣ ва маърӯзаҳо баромад карданд. Мувофиқи барнома, сухани ифтитоҳӣ ба Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт, дода шуд.

Дар байни иштирокчиёни қисми пленарӣ профессор Мансур Қурбонӣ, намояндаи Донишгоҳи Шаҳид Биҳештӣ ва Президенти Ҷамъияти геологии Эрон; профессор Ишбаев Ҳалбай Ҷангирович аз Донишгоҳи миллии Узбекистон ба номи Мирзо Улуғбек; доктор Лианг Фнг аз Академияи илмҳои геологии Чин; Жакипбаев Бибол Ермуратович аз Донишгоҳи дӯстии халқҳо ба номи академик А. Қуатбекови Қазоқистон; инчунин Амиров Элмурод Мансуриддин - уғли, муовини директори Институти геология ва геофизикаи ба номи Ҳ.М. Абдуллоев, ҳузур доштанд.

Иштироки намояндагони кишварҳо ва муассисаҳои гуногун имконият фароҳам овард, ки масъалаҳои геологӣ на танҳо дар доираи як давлат, балки бо дарназардошти хусусиятҳои табиӣ, сохтори геологӣ ва таҷрибаи илмии тамоми минтақа баррасӣ шаванд. Осиёи Марказӣ дорои сохтори мураккаби геологӣ, минтақаҳои фаъоли тектоникӣ ва сарватҳои гуногуни маъданӣ мебошад. Аз ин рӯ, омӯзиши якҷояи равандҳои геологӣ ва мубодилаи додаҳои илмӣ барои рушди минбаъдаи ин соҳа аҳаммияти хос дорад.

СЕКСИЯИ ЯКУМ: ГЕОДИНАМИКА, МАГМАТИЗМ, МЕТАЛЛОГЕНИЯ ВА РАВАНДҲОИ МАЪДАНҲОСИЛШАВӢ

Яке аз самтҳои асосии форум сексияи якум буд, ки ба мавзӯи «Геодинамика, магматизм, металлогения ва равандҳои маъданҳосилшавӣ дар минтақаи Помиру Тиёншон» бахшида шудааст. Раисони сексия Мансур Курбонӣ ва Ғафурзода Ф.Ғ. буда, котиби он Одинаев Ш.А. буд.

Мавзуъҳои маърузаҳои ин сексия доираи васеи масъалаҳои геологияи минтақавиро фаро мегиранд: қонуниятҳои литогеохимиявии ҷойгиршавии маъданшавии тилло, робитаи қабатҳои литосфера, пешгӯии маъданҳои уранӣ бо истифода аз маълумоти геологию геофизикӣ ва усулҳои омӯзиши компютерӣ, хусусиятҳои петрологӣ ва минералогии ҷинсҳои магматикӣ, сохтори геологии майдонҳои маъданӣ ва шароити ташаккули конҳои гуногун.

Дар барнома, аз ҷумла, таҳқиқоти марбут ба эволютсияи геодинамикии террейни Ҳисору Олой, хусусиятҳои геохимиявии ҷинсҳои магматикӣ дар Помири Марказӣ, омӯзиши массивҳои ишқорӣ, масъалаҳои металлогенияи минтақа ва меъёрҳои ҷустуҷӯии маъданшавии нуқраю тилло пешбинӣ шуда буданд. Ҳамчунин, истифодаи тасвирҳои кайҳонӣ барои омӯзиши сохти геологӣ ва истифодаи усулҳои кунунии таҳлил барои пешгӯии маъданҳо мавриди таваҷҷуҳ қарор гирифтанд.

Муҳим будани ин самт дар он аст, ки омӯзиши пайвастаи таърихи геологии минтақа ва қонуниятҳои ҷойгиршавии маъданҳо метавонад барои беҳтар намудани асосҳои илмии корҳои ҷустуҷӯӣ, арзёбии тавоноии захиравӣ ва муайян намудани самтҳои минбаъдаи таҳқиқот мусоидат кунад. Якҷо истифода бурдани маълумоти саҳроӣ, геохимиявӣ, геофизикӣ ва усулҳои рақамӣ имконият медиҳад, ки тасаввурот дар бораи сохтор ва равандҳои геологӣ мукаммалтар гардад.

Ҳузури олимону мутахассисони муассисаҳои гуногун барои муқоисаи натиҷаҳои таҳқиқот, баррасии усулҳои истифодашаванда ва муайян намудани масъалаҳои барои омӯзиши муштарак муҳим замина фароҳам овард.

СЕКСИЯИ ДУЮМ: ИНЖЕНЕРӢ-ГЕОЛОГӢ, СЕЙСМИКӢ ВА КОҲИШ ДОДАНИ ХАТАРҲОИ ТАБИӢ

Сексияи дуюми форум ба мавзӯи «Шароити инженерӣ-геологӣ ва сейсмикии минтақаи Помиру Тиёншон» бахшида шуда, масъалаҳои бевосита ба бехатарии аҳолӣ, зерсохт ва рушди устувори маҳалҳои аҳолинишин алоқамандро фаро мегирад. Раисони сексия профессор Низомов Ҷ.Н. ва Лианг Фнг ва котиби он Негматов Т.А. буд.

Дар доираи ин сексия масъалаҳои устувории сейсмикии нишебиҳои иншооти хокӣ, ҳифзи объектҳои хоҷагии халқ аз ярч, фурӯравӣ ва сел, арзёбии хавфи сейсмикӣ дар шаҳрҳои бузурги минтақаҳои фаъол, инчунин усулҳои таҳкими биноҳо ва иншоот баррасӣ шуданд. Ин мавзуъҳо барои Тоҷикистон, ки қисми зиёди қаламрави он дорои релефи кӯҳӣ ва шароити мураккаби иненерӣ-геологӣ буд, аҳаммияти махсус доранд.

Дар кори сексия инчунин масъалаҳои устувории нишебиҳо ҳангоми тағйир ёфтани шароити хок, омӯзиши таъсири заминҷунбӣ ба конструксияҳои оҳану бетонӣ, мониторинги нишондиҳандаҳои гидрогеохимиявии обҳои зеризаминӣ ва арзёбии захираҳои обҳои зеризаминиро дар бар гирифт. Дар қатори масъалаҳои инженерӣ, ба истифодаи маводди сохтмонии такрорӣ барои сохтмони шаҳрии устувор низ таваҷҷуҳ зоҳир мешавад.

Маърузаҳои ин самт барои мубодилаи дониш дар бораи усулҳои арзёбӣ ва мониторинги хатарҳои геологӣ, роҳҳои баланд бардоштани устувории иншоот ва татбиқи ҳалли инженерии мувофиқ имконият фароҳам оварданд. Омӯзиши хавфҳо ва сари вақт муайян намудани омилҳои таъсиррасон яке аз шартҳои муҳими пешгирии оқибатҳои номатлуби равандҳои табиӣ ба ҳисоб меравад.

Муҳокимаи чунин масъалаҳо аҳаммияти ҳамкории байни олимон, инженерон, мутахассисони соҳаи сохтмон ва ниҳодҳои амалиро низ нишон медиҳад. Пайванди таҳқиқоти илмӣ бо эҳтиёҷоти воқеии ҷомеа метавонад барои такмили усулҳои банақшагирӣ, арзёбии бехатарӣ ва идоракунии хавфҳои табиӣ заминаи илмӣ фароҳам овард.

АҲАММИЯТИ ФОРУМ БАРОИ ИЛМ ВА РУШДИ УСТУВОРИ МИНТАҚА

Мавзуъҳои ду сексияи форум нишон медиҳанд, ки илмҳои геологӣ ҳам масъалаҳои бунёдии пайдоиш ва инкишофи сохтори Заминро меомӯзанд ва ҳам ба ҳалли масъалаҳои амалии иқтисодию иҷтимоӣ мусоидат мекунанд. Аз як тараф, омӯзиши геодинамика, магматизм ва равандҳои маъданҳосилшавӣ барои фаҳмидани таърихи геологии минтақа ва арзёбии сарватҳои зеризаминӣ муҳим аст. Аз тарафи дигар, таҳқиқоти инженерӣ-геологӣ ва сейсмологӣ ба бехатарии сохтмон, ҳифзи роҳҳо ва иншоот, инчунин коҳиш додани таъсири равандҳои хатарноки табиӣ иртибот доранд.

Дар шароити пешрафти технологияҳои рақамӣ, истифодаи усулҳои ҳозираи коркарди маълумот, таҳлили фосилавӣ, моделсозӣ ва омӯзиши компютерӣ барои такмили таҳқиқоти геологӣ имкониятҳои нав фароҳам овард. Дар барномаи форум низ як қатор маърузаҳо ба чунин усулҳо ва татбиқи онҳо дар омӯзиши сохтори геологӣ ё пешгӯии маъданшавҳосилшавӣ бахшида шудаанд.

Форум ҳамзамон барои барқарор ва густариш додани робитаҳои илмӣ миёни муассисаҳои Тоҷикистон ва кишварҳои ҳамкор шароити мусоид фароҳам овард. Мубодилаи натиҷаҳои таҳқиқот, баррасии масъалаҳои муштарак ва шиносоӣ бо равишҳои гуногуни илмӣ метавонанд ба муайян намудани самтҳои ояндадори ҳамкорӣ мусоидат кунанд.

Баргузории чунин ҳамоишҳо нақши муассисаҳои илмиро дар омӯзиши захираҳои табиӣ, таҳкими амнияти инженерӣ ва рушди донишҳои муосир таъкид кард. Ҳамкории илмии минтақавӣ, бахусус дар соҳаҳое, ки равандҳои табиӣ сарҳади маъмуриро намешиносанд, барои ба даст овардани тасаввуроти ҳамаҷониба ва рушди роҳҳои самараноки таҳқиқот аҳаммияти калон дорад.

ПЛАТФОРМА БАРОИ МУКОЛАМАИ ИЛМӢ ВА ҲАМКОРИИ МИНБАЪДА

Форуми байналмилалии илмии «Илмҳои геологии Осиёи Марказӣ - 2026» дар Душанбе ҳамчун майдони табодули дониш ва баррасии масъалаҳои мубрами геология, металлогения, инженерӣ-геологӣ ва сейсмология баргузор гардид. Барномаи он фарогирии васеи мавзуъҳо ва иштироки намояндагони муассисаҳои илмии кишварҳои гуногунро пешбинӣ намуда, робитаи таҳқиқоти бунёдӣ ва масъалаҳои амалиро инъикос мекунад.

Натиҷаҳои ниҳоии муҳокимаҳо ва пешниҳодҳои иштирокчиён дар асоси ҷараёни воқеии кори сексияҳо ҷамъбаст карда шуданд. Бо вуҷуди ин, худи барномаи форум нишон медиҳад, ки мубодилаи таҷриба дар омӯзиши сохтори геологии минтақа, истифодаи усулҳои нави таҳқиқот ва баррасии масъалаҳои бехатарии сейсмикӣ аз самтҳои муҳимми ҳамкории илмӣ ба шумор мераванд.

Форум барои таҳкими робитаҳои касбӣ, муаррифии натиҷаҳои илмӣ ва идомаи муколамаи байни олимон замина фароҳам оварда, ба рушди илмҳои геологӣ ва ҳамкории минтақавӣ дар Осиёи Марказӣ мусоидат намуд.


Котиби илмии Институт                                                     Ҳоҷиев А.К.

Истинод

Президерт РТ

АН РТ

ГУГ РТ

КАС РТ

НИИП РТ

Тақвим
«    Ноябрь 2026    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30 


Истинод

Президерт РТ АН РТ ГУГ РТ КАС РТ НИИП РТ

  • Меню Асосӣ Дар бораи Институт Маъмурият Интишорот/Китобҳо Рунамоҳо Хабарҳо Аъзоёни шӯрои диссертатсионӣ Диссертатсияҳо ва авторефератҳо
  • Тамос
    +(992) 37 225-77-69 igees_asrt@mail.ru 734063, Ҷумҳурии Тоҷикистон, ш.Душанбе, кӯч. Айнӣ 267


    Facebook
    Открыть карту